Terugblik HIJ5 Kennismiddag

Geplaatst op: woensdag 28 september 2016

“Is Systeemgerichte Contractbeheersing geschikt voor alle bouwprojecten?” Dit was de vraag die aan de orde werd gesteld op de door HIJ5 Regiepartners georganiseerde kennismiddag op donderdag 15 september 2016. De druk bezochte middag werd georganiseerd in de prachtige nieuwe multifunctionele ruimte in het hoofdkantoor van Coöperatieve VGZ in Arnhem.

Na een inhoudelijke bijdrage over “risicovolwassen samenwerking in de bouw” door Sjoerd IJpma, senior adviseur | partner bij HIJ5 Regiepartners en een bijdrage over “systeemgerichte contractbeheersing in de praktijk” door Hans van der Horst, senior adviseur en coördinerend lead auditer bij het Rijksvastgoedbedrijf, werd met de deelnemers in de zaal en een achttal forumleden openhartig van gedachten gewisseld.

20160915_163842
Systeemgerichte contractbeheersing

Bij Systeemgerichte Contractbeheersing voert de opdrachtgever op een hoger abstracter niveau de controle uit. Niet het controleren van het product of dienst van de opdrachtnemer maar het controleren van het kwaliteitszorgsysteem van de opdrachtnemer. De methode past bij moderne geïntegreerde contractvormen die gebaseerd zijn op “Design en Build”, “Engineering en Construct” en dergelijke.

Traditionele contractbeheersing

Bij de traditionele contractbeheersing schrijft de opdrachtgever samen met een team van adviseurs, in de vorm van een bestek, voor hoe het bouwwerk er bij oplevering uit moet zien of welke dienstverlening van de opdrachtnemer zal worden afgenomen. De opdrachtnemer voert uit wat de opdrachtgever samen met zijn adviseurs heeft bedacht. De opdrachtgever toets tijdens de uitvoering de kwaliteit en, indien het een bouwwerk betreft, neemt hij dit af bij de oplevering.

Deze wijze van werken heeft een aantal belangrijke nadelen:

  • De kennis van de opdrachtnemer(s) wordt slechts beperkt benut bij de keuze van materialen, werkwijze en systemen.
  • Het “koopmoment” vindt plaats nadat het gehele ontwerpproces is afgerond. Hierdoor is de bouwtijd langer.
  • Faalkosten in de vorm van omissies in het bestek zijn een verdienmodel.
  • Het risicomanagement maakt geen wezenlijk deel uit van het ontwerpproces en de realisatie.

Een geïntegreerd contract 

In een geïntegreerd contract stelt de opdrachtgever functionele eisen en randvoorwaarden op waaraan het eindresultaat moet voldoen. De opdrachtnemer ontwerpt de systemen, werkt de materialisatie uit, bepaalt de wijze van verwerking en wijze uitvoering. Bij systeemgerichte contractbeheersing toont de opdrachtnemer zelf aan of hij aan de functionele eisen en randvoorwaarden heeft voldaan.

20160915_164511
Forumdiscussie

In de forumdiscussie werd duidelijk dat het succes van een project waarin op basis van een geïntegreerd contract en systeemgerichte contractbeheersing wordt samengewerkt voor 80% afhankelijk is van gedrag. Het gedrag van de opdrachtnemer die voortdurend zelf aantoonbaar moet maken dat de prestaties zijn geleverd en die continue de opdrachtgever informeert aangaande de risico’s en effectiviteit van de getroffen beheersmaatregelen. En het gedrag van de opdrachtgever en zijn adviseurs die niet het product toetsen maar zich beperken tot de toetsing van de keuringsdocumenten, de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen en geactualiseerd blijven.
Hans van der Horst maakte korte metten met de opmerking dat dit, zeker voor kleine projecten, wel een “hele papierwinkel is”. Systeemgerichte Contractbeheersing is enerzijds schaalbaar en anderzijds niets meer dan op een volwassen wijze met elkaar samenwerken waarbij faalkosten geen pervers verdienmodel meer zijn. Er wordt gewoon van de opdrachtnemer verwacht dat hij zorgvuldig de risico’s inventariseert en vooraf nadenkt over passende beheersmaatregelen. Hij is hiertoe veel beter instaat dan de opdrachtgever zelf.

“We moeten het gewoon eens doen!”

Vanuit de zaal riep een opdrachtgever: “We moeten het gewoon eens doen!”. Dit was een treffende samenvatting van de kennismiddag. Hierop werd dan ook door de anderen instemmend gereageerd.

img-20160916-wa0000