Transitie Series: Systeemoplossingen

Geplaatst op: donderdag 28 februari 2019

Systeemoplossingen en standaardisatieprincipes zijn een middel om snel, veel vastgoed te voorzien van energiebesparende oplossingen.

 
De reden dat veel vastgoed eigenaren systeemoplossingen willen implementeren is omdat de rechter op 9 oktober 2018 Urgenda, een organisatie voor innovatie en duurzaamheid, op alle punten gelijk geeft omtrent de aanklacht tegen de overheid dat ze haar burgers moet beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. De rechter is in 2018 nog stelliger dan in 2015: de staat moet de uitstoot broeikasgassen met minimaal 25% terugdringen voor eind 2020. Dit betekend dat het goed mogelijk is dat vastgoed nog voor de door de rijksoverheid gestelde datum van 1 januari 2023 moet voldoen aan Energielabel C of hoger.
 
Door deze tijdsdruk is de kans aanwezig dat er omwille van snelheid en de huidige schaarste op de arbeidsmarkt, korte termijn oplossingen bedacht worden die op de lange termijn veel geld kosten. Gezien de omvang van deze operatie is het gevaar aanwezig dat dit het grootste financiële fiasco van de laatste 20 jaar wordt als er niet kritisch gekeken wordt naar een aantal problemen die deze standaardisatieprincipes met zich meebrengen. In dit onderdeel benoemen we de problemen en schetsen we oplossingen voor de lange termijn.
 

Aandachtspunt 1: robuust design

Goed ontworpen techniek heeft het credo “less is more” dat wil zeggen, zorg ervoor dat je met zo min mogelijk techniek een zo hoog mogelijk resultaat haalt. Omwille van te gedetailleerde output specificaties of onkunde worden hydraulische schema’s en regeltechnische processen veel te complex ontworpen. Het regelen op de halve graad nauwkeurig is van belang bij kritische industriële processen, niet bij de klimatisering van kantoorgebouwen.
 

Aandachtspunt 2: open design

Hou in het design rekening met de toekomst. In een snel veranderende wereld moet de techniek zo ontworpen worden dat deze naadloos over kan gaan op bijvoorbeeld een nieuwe energiebron. Hierbij moet bijvoorbeeld rekening gehouden worden met logische temperatuurtrajecten, reserve aansluitingen en open software principes.
 

Aandachtspunt 3: design & maintain

Zoals besproken in het onderdeel Asset Quality, is het van cruciaal belang dat het gevoel van verantwoording voor een installatie niet stopt bij de oplevering of na het garantiejaar. Het design moet zo ontworpen zijn dat de hydraulische installatie zonder problemen 30 jaar mee kan. Dit betekend dat je moet ontwerpen alsof je er zelf verantwoordelijk voor bent! Belangrijke onderdelen zijn dan materiaalkeuze, schakelgedrag, synergy in componentenselectie, niet op de grens ontwerpen. Dit alles leidt ertoe dat de prijs stijgt van een design. Deze stijging weegt alleen niet op tegen de kosten van een niet werkende installatie die 30 jaar mee moet.

Aandachtspunt 4: proces controle design

Ook zoals besproken in het onderdeel Asset Quality is het succes van een bouwproces afhankelijk van de wijzen waarop deze alvorens de start gekaderd is. Een goed opgeleverde installatie is een installatie die tussentijds en tijdens oplevering gecontroleerd wordt door een belangeloze partij. Het gebrek aan kritisch vermogen als het gaat om tegenstrijdige belangen is één van de belangrijkste redenen waarom zeventig procent van de klimaatinstallaties in de Nederlandse utiliteitsbouw niet optimaal presteert.
 

Aandachtspunt 5: beproeft design

Een ander duidelijk statement is: goed ontworpen techniek functioneert. Het gebruik maken van nieuwe technieken is zeker belangrijk, alleen mogen ze nooit een probleem opleveren voor de eindgebruiker! Als je niet zeker bent van je ontwerp heb je twee opties: maak een proof of concept om de werking te testen of gebruik je verstand. Als je het technisch niet kunt onderbouwen, kun je er ook niet garant voor staan.
 

Aandachtspunt 6: exploitatiekosten vs gezondheid

Het ontwerpen op de grens van het te leveren vermogen is een manier geworden om scherp een aanbesteding in te gaan. Hier is op zich niets mis mee, alleen is het belang van een technisch design groter als zijn energiegebruik en aanschafkosten. Een nieuwe installatie in een kantoorpand moet mensen voorzien van een gezonde leefomgeving, dit is zijn enige doel! Zorg ervoor dat er tot in de haarvaten van het design, 100% vermogen geleverd kan worden en zorg dat dit vermogen ruimschoots voldoende is. Gebruikmakend van de juiste deellast technieken is dan uiterst belangrijk.
 

Aandachtspunt 7: circulair design

Het circulaire systeem kent 2 kringlopen, één van die kringlopen is de technische kringloop. In deze kringloop zijn producten zo ontworpen en vermarkt dat deze op kwalitatief hoogwaardig niveau opnieuw gebruikt kunnen worden. Hierdoor blijft de economische waarde zoveel mogelijk behouden. Eén van de voorbeelden is een stalen installatie. Deze is in aanschaf duurder maar volgens bijvoorbeeld Tata Steel, behoudt staal kwaliteit bij elke recycleslag. Staal is dus erg circulair en behoud waarde, dit is anders dan alle kunststof producten in een installatie.
 

Aandachtspunt 8: pay per use design

Van koop naar betalen voor gebruik wordt ‘pay per use‘ genoemd. Om ervoor te zorgen dat het technische design toekomstbestendig is moet het voldoen aan dat businessmodel. Het gebouw moet namelijk nog 50 jaar mee en de installatie minimaal 30 jaar. Het design goed segmenteren is dan ook van cruciaal belang voor het lange termijn exploitatiemodel. Een technisch design moet modulair opgebouwd worden en onderbemeterd zijn met meters die minimaal het Modbus of BACnet protocol aankunnen. Een voorbeeld van modulair opbouwen is dat je rekening houd met de indeling van de vloerverwarming/betonkernactivering. Als dit soort zaken goed geïmplementeerd worden is het gebouw technisch klaar om ook het binnenklimaat af te rekening per gebruik via bijvoorbeeld blockchain technologie.
 

Meer weten? Verder praten?

Meer weten over de verschillende onderwerpen die we behandelen en wil je op de hoogte blijven? Klik hier voor het hele overzicht, meld je aan voor onze nieuwsbrief, stuur een mail naar m.jonker@hij5.nl of bel: 0529-480 800. Was deze informatie nuttig? Ben ik iets vergeten? Of wilt u verder praten? Ik hoor het graag!